Mártires polo mundo

MÁRTIRES DE CANS

Ou ben "mortos de Nebra" son os 5 labregos mortos por tiros da Garda Civil, o 12 de outubro de 1916, debido á participación coa Liga Agraria de Nebra, institución que loitaba contra un imposto que crían inxusto.
Os acontecementos comezan coa reunión dos "debedores", veciños que se negaran a pagar unhas cotas trimestrais que o concello impuxera para facer fronte a unha débeda coa Deputación.
O 2 de abril acórdase levar a cabo unha manifestación, co fin de conseguir a dimisión da corporación municipal.
Ao día seguinte, os veciños agolpáronse frente ao concello, onde estaban as portas pechadas, polo tanto botaron por debaixo da porta o escrito coas súas reivindicacións.
Durante a concentración presentáronse tres parellas da Garda Civil, que cargaron contra os manifestantes.
 Finalmente foron detidas cinco persoas que días despois ingresaron en prisión.
Nos seguintes meses o clima de descontento crecía na vila. O número de axentes da Garda Civil incrementouse, para protección do alcalde.
Pola presión social e manifestacións organizadas, o xuíz decidiu liberalos.
O 12 de outubro convócase outra manifestación, e tras unha serie de altercados de non acordo entre os Gardas Civís e os labregos.
Os Gardas, tiñan a orde de non disparar, máis non fixeron caso, son 30 os feridos, entre eles morren 5.

Escultura en honor aos mártires. Autor: Nogueira

Monumento en honor aos mártires

MÁRTIRES DE SOBRADO




Tras o proceso desamortizador dos bens eclesiásticos, parte das terras foron subastados publicamente, que foron adquiridas por persoas de gran poder adquisitivo: altos funcionarios, fidalgos... Polo tanto o campesiñado seguía sometido sen que as terras que traballaban fosen deles.
En reacción a isto, xurden movementos agrarios, protagonizadas por veciños.
Exemplo disto é o acontecido en Sobrado-Guillarei, o 27 de novembro de 1922, cando o xuíz e a Garda Civil queren embargar os bens a un dos veciños que non paga os foros.

 Case dúas mil persoas acuden en solidaridade co embargado e a Garda Civil disolve a manifestación a tiros. Cándida Rodríguez, de Pazos de Reis, Joaquín Estévez, de Guillarei, e Venancio González, dirixente agrario de San Esteban de Budiño, morren e outras sete persoas resultaron feridas e moitas detidas.

Prodúcese un gran revuelo en Galicia tanto na rúa  coma nos medios de comunicación, mesmo no Congreso do Deputados en Madrid abrese un debate acerca do sistema foral.

É ainda en 1926, co goberno de Primo de Rivera, cando se promulga a  lei de redencion dos foros, logrando que  os campesiños teñan plena propiedade das terras que viñan cultivando dende había séculos.

Monumento en honor aos mártires.

 MÁRTIRES DE CARRAL

Durante o reinado de Isabel II, e Narváez o presidente do Goberno, e tras a abolición dunha serie de liberdades e dereitos, o 2 de abril de 1846 levantouse en Lugo o batallón mandado polo coronel Miguel Solís, disolvendo o Consello Provincial e a Deputación.

Como resposta, Narváez, envía tropas para frear o alzamento e recuperar o territorio.

O 23 de abril comeza  a batalla de Cacheiras, se embargo a gran superioridade das tropas do goberno fixo inútil a resistencia. 

Solís, coronel ao mando dos sublevados, refuxiouse en San Martiño Pinario, pero entregouse esa mesma tarde.

 Foi xulgado tres días despois en Carral, coa pena de condena xunto cos seus compañeiros.

O seu fusilamento prodúcese no adro da igrexa de Paleo.

Monumento en honor aos mártires

Tumba de Solís

A rebelión non é cousa nova

Ferrol no 72

A maioría das veces, e por error, a única vía de coñecemento que se nos impón e presenta, son os libros, documentales, vídeos... Pero que o seu contido ou ideas que intentan transmitir non chegan a afectarnos, polo tanto, non o retemos, non o recordamos.
Creo, ou polo menos no meu caso, que as experiencias, o que vivimos, é o que nos fai aprender, e máis concretamente, unha persoa vale máis que miles de imaxes ou palabras (tan só ás veces).
Isto, non é máis que a presentación para unha persona, que sendo eu pequena e inconsciente de quén era, das súas circunstancias... Me embaucaba como profesor, de 5º y 6º de primaria.
As súas clases eran pura cultura, do máis diverso, e que en cierto modo, voto de menos no instituto. Falta de personalidade nas clases.
Pouco a pouco fun descubrindo que o meu  profe, non só nos ensinaba os versos de Juan Ramón Jiménez, sénón que tamén era unha persoa fóra do colexio, coas súas ideas e loitas.
Pasados uns cantos anos, agora, podo presentar esta historia contada por él mesmo.

No vídeo, pódese ver o testimonio dunha persoa inmersa naquel proceso.
Fai pouco tiven a ocasión de falar con él acerca do acontecido
Agora, pasados os anos, sácanse as conclusións:

 ¿Valeron de algo as mortes de Daniel Niebla e Amador Rey, é dicir, de non ser de esta maneira, a movilización chegaría a ser o que foi?  

 As mortes de  Amador e Daniel forman parte do tráxico saldo dunha dictadura, tras unha guerra civil provocada por un golpe de estado de carácter fascista. Os mortos, durante e despois da guerra, xa durante a "paz", superaron o millón. A Amador e Daniel motounos o réxime franquista, o mesmo que encarcelou e torturou durante case medio século ós demócratas de este país que loitaban polos dereitos humanos máis elementais.

¿Todo isto tivo un efecto inmediato ou máis ben tardío?

 A Constitución Democrática, trala morte do dictador en 1975, aprobouse en 1978. Supoñía un paso de xigante e un compromiso de superación e perfeccionamiento. Hoxe estamos comprobando as súas carencias.

 ¿Participache na dita manifestación, ese 10 de marzo? ¿Qué clima se respiraba? 

 O 10 de marzo eu acababa de salir de comisaría o día anterior, tras dous detencións sucesivas. Volvería a ser detido tralo 10 de marzo e enviado a prisión, durante nove meses, acusado de asociación ilícita e propaganda ilegal .
 Ese día Ferrol entero convertiuse nunha cidade morta. Nadie esperaba semellante crime; pero iso unha ditadura e non outra cousa. O réximen aproveitou para deter e encarcear a tódalas forzas democráticas que se lle oponían: estudiantes, sacerdotes, movemientos feministas, sindicalistas…

¿Cómo era Ferrol do 72?

A  loita polas libedades democráticas, a cuxo frente estaban entón o PC e as  CCOO, aglutinaba a sectores cada vez máis amplos da poboación. Vivíase entre o miedo á represión e a esperanza do trunfo da Democracia. Tratábase dun país sen liberdades nin dereitos que non se resignaba nin aá explotación nin á mordaza.

¿Cómo foi a  túa relación coa realidade franquista, é dicir, qué foi o que che levou a non "someterte" ou "conformarte", con esa realidade?

Todo planteameento teórico demanda unha praxis. Se eres demócrata e no hay democracia senón dictadura, haberá que loitar por conseguila uníndote aos outros loitadores. Eu uninme ao Partido Comunista porque eran a vangarda do antifranquismo.

¿Quen ao teu parecer, foi  a figura máis destacable neste proceso e suceso?

Nunha loita como ésta o Pobo é o protagonista. Citar nomes acaba por convertirse en inxusto e inexacto. Prefiro pensar en "Fuenteovejuna" e o seu  "todos a una" que citar a uns e omitir a outros.

¿De qué maneira che afectou o que pasou?

A miña militancia no PC creo que me axudou a descubrir os valores da solidaridade e da organización como mellor defensa frente á opresión.

Coma un simple xogo, agochándose

Ás agochadas (guerra civil)

Publish at Calameo or read more publications.

Esto é unha historia, como moitas outras acontecidas na España dos anos 30, inmersa na crueldade dunha guerra.

Ésta en concreto, trata dun rapaz, e as súas inquedanzas, tendo como escenario os montes de Galicia.

Pode ser tanto inventada, coma real.

Vós decidides

Covas na Historia: ruta Ártraba

Dende hai pouco  reabriuse a ruta, utilizada antigamente, que vai dende a praia do Río de Meirás, ata a praia de  Ponzos de Covas

Os primeiros 1.200 metros discorren ata alcanzar o Alto de Campelo, próxima á coñecida praia de Campelo.
Esta parte foi utilizada durante moitos anos como vía de servizo polos militares que custodiaban as baterías defensivas ubicadas neste monte. 
No punto máis alto da Costa Ártabra, pódense ver as praias de Meirás e A Frouxeira, e algúns dos vales de Meirás e de Valdoviño, tamén  a praia de Campelo.
Dito sendeiro tambén pasa polo concello de Narón, caminando sobre o monte Esperón.

Dado que é un entorno con gran historia, conservánse os restos de antigas edificacións militares como túneles, barracones, asentamientos de cañones...
Durante todo a camiño podemos ver que está moi ven indicado mediante carteis.

Uns dos tramos finais, cuando se está chegando a Covas, en concreto á praia de Ponzos, que é onde finaliza a ruta, desemboca nunha antiga mina de ouro (última imaxe no clip de vídeo) con numerosas historias e lendas, que trouxeron consigo os irlandeses  no século XIX e comezos do XX. Pero esa historia... Aínda está por contar.

Ademáis conta con postos de información sobre as especies animais e vexetais e o punto onde te encontras.

 

                                            



Uns dos tramos finais, cuando se está chegando a Covas, en concreto á praia de Ponzos, que é onde finaliza a ruta, desemboca nunha antiga mina de ouro (última imaxe no clip de vídeo) con numerosas historias e lendas, que trouxeron consigo os irlandeses  no século XIX e comezos do XX. Pero esa historia... Aínda está por contar.

Covas na Historia: Santa Comba

A primeira constancia que se ten deste territorio é que foi de tipo castreño, coa súa orixe na Idade de Ferro, que abarca as tres últimas centurias antes de Cristo, onde o traballo metalúrxico, era unha das actividades que exercían as xentes de aquí.

Nun primeiro momento a superficie do xacimiento ocuparía dende a praia de Santa Comba ata Ponzos, debido ás súas características defensivas, gran diversidade de recursos naturais e alimenticios e un espazo ideal para o resguardo das súas embarcacións.

Pouco a pouco as forzas erosivas do mar irán separando o terreo ata convertelo en dúas illas, unha delas onde se encontra a actual ermita.

A actividade metalúrxica levada a cabo durante estes anos non sería posible sen a existencia duns fornos, cuxos restos foron encontrados hai pouco

A adicación a esta actividade, ven dada en parte polas reservas metalíferas no seu territorio, dende Valdoviño ata Covas, que ao longo da historia  se fixeron descubrimentos de útiles minerais.

A existencia de estas minas provocou unha forte atracción nos navegantes atlánticos e sobre todo mediterráneos, quenes non abandonarían estas rutas ata a conquista romana.

O asentamento sufre unha transformación coa aparición dun espacio exterior urbanizado entre ambos muros, máis unha renovación das estructuras domesticas, que á súa vez supón a destrucción da parte superior dos hornos, abandoados xa con anterioridade

Isto forma parte da última fase castreña.

A seguinte fase, pertence ao pleno dominio romano, é cando estas terras son explotadas para administrar os seus recursos para outros puntos romanos.

Sen embargo hay un tempo no que estes territorios  se abandonan

Tamén é moi posible que o asentamento de Santa Comba, non fose abandoado totalmente, dado que parece que foi un referente importante para a navegación na costa Ártabra

A última fase de ocupación relacionase coa etapa altomedieval.

Se señala a posibilidade da existencia dun monasterio fundado por monxes irlandeses no século VI en Santa Comba. Aos poucos anos tiraríase para construir a actual ermita.

Entre os restos encotrados das diferentes épocas destacan:

• O conxunto cerámico romano: un recipiente de forma aberta, con os restos do asa. Este hallazgo se clasifica dentro do momento altoimperial.
• Restos dos recursos alimenticios utilizados polos habitantes do xacimiento, na súa gran maioría son especies relacionadas co medio marino; espiñas de pescado e conchas de marisco
• Tamén se recolleron restos óseos pertencentes a animales domésticos, sobre todo de ovellas e cabras

Lenda

A construcción de esta ermita está unida a unha serie de creencias relixiosas e supersticiosas, a lendas pasadas.

Se conta que Santa Comba, acompañada do seu fillo San Silvestre , veu cruzando o mar cun barco de pedra , ata chegar á Insua do Medio, illa onde hoxe en día se encontra a ermita.

A barca de pedra sería a que hoxe en día esta pousada sobre o chan deste lugar

Restauración

Durante o ano 2006 aparte das investigacións arquelóxicas, iníciase un proceso de restauracion da ermita.

Prensa

É evidente que este feito foi recollido polos xornais, xa que supoñía o descubrimento de elementos e historias de épocas lonxanas, e sen embargo pasaron desapercibidas aos nosos ollos durante centos de anos.

Eu decidín escoller a Voz de Galicia como fonte destas noticias.

Agora aporto unhas imaxes onde se pode ver o proceso de restauración da ermita, máis o estudo arquelóxico,contando coa axuda dos veciños, ademáis do precioso enclave onde se sitúa este paraxe.

Covas na Historia: turbas en Ponzos

Con esta entrada inicio un conxunto de mostras da Prehistoria do meu entorno, Covas.
Para min unha fermosa e pequena aldea, na que a súa beleza reside nas praias e paisaxes coa natureza ao seu máximo exponente

Fai un tempo foi sonada a noticia do descubrimento de restos prehistóricos.
Numerosos foron os artigos adicados a este tema, entre os cales eu escollín os da Voz de Galicia.

"A juzgar por su posición», el equipo de investigación  asegura que la turba de Covas es «de hace varios miles de años», cuando «el nivel del mar estaba donde hoy es agua profunda»
 Es como los bosques de la parte trasera de las lagunas de Doniños y A Frouxeira. Debajo de los árboles se genera un suelo negro. Así es como se forma la turba."
Las muestras pueden ayudar a hacer una importante composición del paisaje. Ha cambiado desde entonces, y hay especies que ahora están extinguidas en la zona. También podemos conocer como se adapta la vegetación a los cambios climáticos.
La flora aparecida indica que ha recibido agua continental y ha estado alejado del agua del mar. Teniendo en cuenta, también, que hace tan solo 35.000 años que en esas zonas había hienas, hipopótamos, bisontes, y el roble competía con el abedul y los pinos. La vegetación, la flora, la fauna... era todo completamente distinto.
Puede ser que estos resultados cubran algunos lapsus temporales de los que no se  tiene información.

El botánico Pablo Ramil espera que la turba hallada en Covas complemente información sobre el mismo periodo de tiempo que la turba hallada en Foz hace unos años.

«A día de hoy, Arealonga (turba de Foz), turbera parecida a la de Ponzos, de madera semifosilizada de madera"

La datación de esos restos se acerca a los 100.000 años, a comienzos de la era cuaternaria

 Estos vestigios se encontraron a más de dos metros bajo tierra. 

Se rocogieron muestras para ser analizadas en EEUU con las pruebas del carbono 14.

Han sido detectadas «especies coníferas y árboles caducifolios». Explica el investigador que «las especies mayoritarias se identifican por el análisis del polen o las maderas, incluso de las semillas»

Era imposible detectar la procedencia sin un análsis en el laboratorio ya que está en situacion de «turba», es decir, en fase de descomposición previa a su fosilización, no muestran una superficie carbonatada y sólida.

Incluso «puede que haya pequeños invertebrados» o algún tipo de organismos microscópicos de la época.

Expertos en geomorfología relacionan los acantilados desde el Ortegal hasta Covas con la última glaciación

Las costas del Ortegal y de Ferrolterra hablan por sí solas. Cuentan interesantes historias sobre el pasado lejano, sobre cómo era la franja ártabra en la época glaciar, 

Geografía Física de la Universidade de Santiago, iniciaron en el año 2007 un análisis del litoral gallego

Ese estudio cobra especial relevancia estos días para explicar un hallazgo  Se refiere al depósito de turba vegetal de la playa de Ponzos, descubierto gracias a la fuerte recesión de arena causada este año por la acción de las mareas en Covas.

La parte que está descubierta no es más que la punta del iceberg del depósito que se encuentra en una mayor profundidad.

Independentemente das noticias, parecíame interesante achegar unha visión máis persoal deste entorno.